معرفی برخی از انواع هواپیماهای بدون سرنشین

هواپیماهای بدون سرنشین جاسوسی - عکسبرداری:

این هواپیماها از قدیمی ترین نوع UAVها محسوب می شوند که طرح ساخت آنها از سال ۱۹۶۲ آغاز شد. UAVهای ویژه شناسایی و عکسبرداری همانگونه که از نامشان پیداست ، به قلمروی هوایی دشمن نفوذ می کنند و از مواضع مورد نظر عکسبرداری می کنند. فیلم هایی که از این هواپیماها به دست می آید در لحظه به مراکز فرماندهی زمینی ، ماهواره ها و یا هواپیماهای مادر مخابره می شوند و در بیشتر اوقات هیچ اطلاعاتی در خود هواپیما نگهداری نمی شود تا درصورت انهدام توسط دشمن ، اطلاعاتی از نحوه عملیات و هدف عملیات در دست نباشد.

در بیشتر نمونه های هواپیماهای بدون سرنشین دوربین هایی تعبیه شده تا خلبانان و افرادی که مسئولیت هدایت این پرنده را دارند به نحو احسن راه را تشخیص دهند. UAVهای کنونی به قدری پیشرفته شده اند که در هر شرایط آب و هوایی ، روز یا شب به انجام عملیات می پردازند و همچنین با بهره گیری از فناوری رادارگریزی (Stealth) در انواع مختلف کاهش سطح مقطع راداری ، مواد جاذب امواج رادار و ... برای رادارهای دشمن یک کابوس هستند.

هم اکنون پیشرفته ترین هواپیمای بدون سرنشین جاسوسی دنیا متعلق به آمریکاست. این هواپیما که لقب شاهین جهان (Global Hawk) را دارد ، می تواند در بازه های زمانی بسیار بالایی پرواز کند و به انجام مأموریت های مختلف بپردازد.


هواپیماهای بدون سرنشین تحقیق و اکتشاف:

باور کردن استفاده های غیرنظامی از این پرندگان سخت است ، ولی برای اولین بار ناسا چنین طرحی را عملی کرد. مرکز تحقیقات درایدن (یکی از مراکز ناسا که مطالعات مربوط به هواپیمایی و هوانوردی در آنجا انجام می شود) در سال ۱۹۷۵ پس از پایان طرح های مقدماتی شروع به ساختن UAVای به نام مینی اسنیفر کرد.

این هواپیما باید تا ارتفاع ۱۰۰ هزار پایی اوج گیری می کرد و در آنجا وظائف گوناگونی چون نظارت و مراقبت (غیر نظامی) ، نمونه برداری از مواد آلاینده جوی ، سنجش مقدار مواد شیمیایی طبیعی و مصنوعی موجود در لایه های فوقانی اتمسفر و تحقیقات گوناگون هواشناسی را انجام می داد و چنانچه این امر محقق می شد دیگر نیازی به هواپیماهای پردردسر فوق العاده گرانی مانند یو-۲ و یا اس آر-۷۱ نبود. مینی اسنیفر اولین هواپیمای بدون سرنشینی بود که موتور راکتی داشت و از سوخت هایدرازین (N2H4) استفاده می کرد.

اصولا این سوخت در راکت های فضایی ، موتورهای قراردهنده ماهواره در مدار و یا زیردریایی های شناوری که در اعماق بسیار زیاد برای مقاصد تحقیقاتی استفاده می شود ، به کار می رود. مشکل اصلی مهندسان طراح ، وزن بالای تجهیزاتی بود که روی مینی اسنیفر تعبیه می شدند.


هواپیماهای بدون سرنشین مزاحم شونده و منهدم کننده رادار:

یکی از آرزوهای دیرین برنامه ریزان امور دفاعی کشورها ، این بوده است که سامانه ای را طراحی کنند تا در عین حال که بیشترین ضایعه را برای تأسیسات راداری ، به ویژه رادارهای پدافند هوایی دشمن فراهم می کنند ، عوامل و امکانات دشمن قادر به شناسایی آن نبوده و به هیچ وجه نتوانند آن را از بین ببرند. این UAVها با وجود ظاهر ساده و وزن پایینشان در جنگ ها نقش بسیار مهمی را ایفا می کنند و راه فراری برای دشمن باقی نمی گذارند.

ابتدایی ترین تحقیقات در این زمینه در سال ۱۹۷۵ شروع شد. به این هواپیماهای بدون سرنشین مزاحم شونده (Harassment) می گفتند. نحوه عمل این هواپیماها در گذشته به این صورت بود که همزمان با نزدیکی آن به محق راداری دشمن ، راکت ها و موشک های منهدم کننده نیز پرتاب می شدند.

در حالی که روی صفحه رادار دشمن جز یک سری نقطه که مرتبا تغییر مسیر می دهند و یک سری صدای«وز وز» چیز دیگری دیده یا شنیده نمی شود. آنگاه وقتی UAV به ارتفاع حدود ۵۰۰ پایی رادار رسید دشمن خطر را حس می کند.

ولی این ارتفاع برای عکس العمل بسیار کم است و در کمترین زمان UAV خود را به رادار رسانده و آن را منهدم می کند. البته هواپیماهای مزاحم شونده قدیمی تنها زمانی که رادار روشن بود می توانستند امواج را ردیابی و هدف گیری کنند در حالی که UAVهای مدرن با استفاده از سامانه های موقعیت یاب دیگر روشن یا خاموش بودن رادار برایشان مهم نیست.


هواپیماهای بدون سرنشین ضربتی:

اینکه روزی بشود به منطقه تحت نفوذ دشمن راه یافت و بدون کوچکترین تلفات جانی اهداف را منهدم ساخت مسلما برای هر ارتشی لذت بخش است. به همین خاطر نمونه های گوناگونی از UAVها ساخته شد که نتها در آنها تسلیحات انفجاری و سیستم های هدایت کننده بود.

این هواپیماها تقریب مانند موشک های هدایت شونده از هواپیمای مادر جدا می شدند و یا از سکوهای پرتاب ، پرواز می کردند و مانند یک راکت یا موشک خود را به اهداف می زدند. نمونه چنین UAVهایی دردهه ۷۰ ساخته شدند؛ مانند موشک های ماوریک ، هوبوس و یا شرایک.